Het talent is er al. Hoe houdt Noord-Nederland het vast?

Brain drain

De komende jaren verlaat een grote groep ervaren medewerkers de arbeidsmarkt door pensionering. In een gesprek met een loopbaanadviseur van de gemeente Groningen vertelde hij dat ongeveer een derde van zijn personeelsbestand 55 jaar of ouder was. In Groningen zijn ruim 34.000 werknemers tussen de 60 en 67 jaar actief, waarvan meer dan de helft werkzaam is in cruciale sectoren zoals zorg, onderwijs, overheid, bouw en ICT. Voor werkgevers betekent dit niet alleen een verlies aan capaciteit, maar ook aan kennis, ervaring en vakmanschap.

Tegelijkertijd beschikt Groningen over een grote instroom van jong talent. De vraag is echter niet of dat talent aanwezig is, maar of het voor de regio behouden blijft. Veel afgestudeerden verlaten na hun studie de regio, omdat zij elders aantrekkelijkere carrièrekansen zien of terugkeren naar hun oorspronkelijke woonomgeving. Dit fenomeen wordt ook wel braindrain genoemd. En vraagt om een oplossing in de samenwerking tussen onderwijs en werkgevers.

Talent bind je niet binnen in de collegezaal

Onderwijs- en kennisinstellingen hebben een belangrijke rol in het behouden van talent voor de regio. Zij kunnen de verbinding tussen studenten en regionale werkgevers versterken door meer ruimte te bieden voor praktijkopdrachten, stages, bedrijfsbezoeken en samenwerkingen met organisaties in Noord-Nederland. Hierbij ligt een specifieke kans bij universitaire opleidingen. Waar hbo-studenten tijdens hun opleiding vaak al ervaring opdoen in de praktijk, komen wo-studenten minder vanzelfsprekend in contact met regionale werkgevers. Juist door ook voor deze groep meer mogelijkheden te creëren om tijdens de studie samen te werken met organisaties uit de regio, krijgen zij een beter beeld van de carrièrekansen in Noord-Nederland en krijgen zij de kans om een professioneel netwerk op te bouwen. Hierdoor wordt de stap naar een baan in de regio aanzienlijk kleiner.

Wie vroeg investeert, oogst later

Voor werkgevers ligt er een belangrijke kans om jong talent al tijdens de studie aan zich te binden. Dat begint met zichtbaarheid. Veel studenten kennen de grote werkgevers in de Randstad, maar zijn minder bekend met de carrièremogelijkheden die Noord-Nederland te bieden heeft. Door actief aanwezig te zijn op carrière-evenementen, gastcolleges te verzorgen en stage en afstudeerplekken aan te bieden, kunnen werkgevers studenten eerder kennis laten maken met hun organisatie. Daarnaast kunnen werkgevers zich onderscheiden door aandacht te besteden aan wat jonge professionals belangrijk vinden: ontwikkelmogelijkheden, flexibiliteit, betekenisvol werk en een goede werk-privébalans.

Veel afgestudeerden verlaten de regio niet vanwege een gebrek aan vacatures, maar omdat zij onvoldoende zicht hebben op hun loopbaanperspectief. Initiatieven zoals Traineelink, onderdeel van Noorderlink, spelen hierop in door trainees en bijna-afgestudeerden te verbinden aan organisaties in Noord-Nederland.

Van brain drain naar brain gain

Groningen beschikt over alles wat nodig is om jong talent aan zich te binden: sterke kennisinstellingen, een innovatieve arbeidsmarkt, maatschappelijke uitdagingen en volop mogelijkheden om impact te maken. De grootste opgave ligt niet in het aantrekken van talent, maar in het verbinden van talent aan de regio. Daarvoor is een nauwe samenwerking tussen onderwijs en werkgevers essentieel. Studenten moeten al tijdens hun studie kennismaken met organisaties, vraagstukken en carrièremogelijkheden in Noord-Nederland. Hoe eerder die verbinding wordt gelegd, hoe groter de kans dat zij hun toekomst ook daadwerkelijk in de regio zien. 

Als Groningen daarin slaagt, verschuift het vraagstuk van brain drain naar brain gain: talent dat hier wordt opgeleid, blijft in de regio en draagt ook actief bij aan de economische en maatschappelijke toekomst van Noord-Nederland.