Samen met GGD Amsterdam bouwen aan duurzame preventie: ketenaanpak in actie

Vanaf oktober 2024 heeft consultant Sebastiaan van de Kasteele zich een jaar ingezet voor een ambitieuze missie bij GGD Amsterdam: het versterken van de samenwerking tussen professionals in sociaal en medisch domein met Amsterdammers langs zes thema’s (ketens): van obesitas tot valpreventie. Samen met de programmamanager bij de GGD, Anneloes van Brummelen, kijkt hij terug op een jaar waarin de vertaalslag van theorie naar praktijk centraal stond.

Van plan naar praktijk: een stevige fundering

Sebastiaan: “Mijn opdracht was om de basis die er al lag verder te brengen,” vertelt hij. “We hebben gewerkt aan een gestructureerde aanpak en gezorgd dat er binnen elk thema een ketenregisseur aan de slag kon. Ook hebben we het onderbouwde Ontwikkelingsmodel voor Ketenzorg (OMK-model) ” 
Anneloes voegt toe: “De contouren van de aanpak lagen er, maar er ontbraken nog mensen en een plan voor uitvoering. Daar heeft Sebastiaan ons bij geholpen.”  

Samenwerking over grenzen heen: de kracht achter de ketenaanpak

De ketenaanpakken maken onderdeel uit van een landelijke missie om sociaal domein 
en zorg beter te laten samenwerken. “Het gaat over thema’s als overgewicht bij kinderen én volwassenen, maar ook valpreventie en stoppen met roken,” legt Anneloes uit. “We willen dat mensen niet vanzelfsprekend in het medische circuit belanden, maar dat we eerder ondersteunen. Het liefst ín de leefwereld van de inwoner, zowel in de wijk als via (beweeg)programma’s, met hun eigen netwerk en via sociale initiatieven.”

Sebastiaan werkte intensief samen met interne collega’s, onderzoekers, communicatiespecialisten en de nieuwe ketenregisseurs. “De kern was overzicht creëren,” zegt hij. “Wat was er al, wie zijn de juiste mensen, en hoe krijgen we hen betrokken? En vooral: hoe maken we deze manier van werken écht duurzaam?” 
Volgens hem draait alles om samenwerking: “Het gaat erom dat iedereen zich verantwoordelijk voelt. De ketenregisseur faciliteert, maar eigenaarschap ligt bij iedereen. Zo bouwen we een gedeeld fundament.”
 

Een solide structuur voor de toekomst

Dankzij Anneloes kreeg het programma een vaste plek binnen de organisatie. “De functie van programmamanager bestond eerst niet,” vertelt ze. “Nu hebben we een stevig programma, en Sebastiaans werk heeft ons geholpen het onderwerp ketenaanpakken te positioneren in de organisatie. Daardoor konden we verder bouwen met de juiste mensen op de juiste plek.”
Sebastiaan glimlacht: “Het mooiste? Er ligt een stevig fundament, het team bouwt aan expertise rondom samenwerking en kan nu gezamenlijk verder. Mijn werk zit erop, en dat vind ik best jammer. Het was fijn om een mooi team te begeleiden dat nu zelfstandig verdergaat.”

Een stap naar een gezondere stad

Het ultieme doel? Een gezonder, sterker Amsterdam. Anneloes: “We willen passende steun en zorg bieden en dat vraagt om samenwerking over domeinen heen. Dat kost tijd en vraagt geduld.” Sebastiaan vult aan: “Het laat zien dat structurele verandering mogelijk is als organisaties samenwerken en investeren. Het gaat niet om losse initiatieven, maar om een nieuwe, toekomstbestendige manier van werken.” 
 

Duurzaam samenwerken als fundament

De opdracht van Sebastiaan bij GGD Amsterdam laat zien: samenwerking, structuur en eigenaarschap vormen de basis voor échte verandering. Wat begon als een plan op papier, is nu een levend project dat sterker wordt, elke dag opnieuw.
Sebastiaan sluit af: “We hebben niet alleen iets neergezet, maar gezorgd dat het blijft bestaan en verder kan ontwikkelen. Dat is misschien wel de grootste winst.” 
 

Kadertekst

De ketenaanpakken zijn samenwerkingen tussen zorg, gemeente en welzijn. Ze zorgen ervoor dat het sociaal domein en de medische zorg beter samenwerken om gezondheid en welzijn van mensen te verbeteren. In Nederland zijn er vijf vaste thema’s:

  • Gezonde kansrijke start; helpt ouders en jonge kinderen om gezond te starten.
  • Valpreventie; voorkomt vallen bij ouderen en kwetsbare groepen.
  • Kinderen met overgewicht en obesitas; voorkomt en behandelt overgewicht bij kinderen.
  • Welzijn op recept; biedt steun aan mensen met psychosociale of welzijnsvragen, buiten de medische zorg om.
  • Volwassenen met overgewicht en obesitas (GLI); ondersteunt volwassenen met overgewicht of obesitas via leefstijlprogramma’s.

In Amsterdam is daar een zesde ketenaanpak bij gekomen: Nicotinevrij, gericht op het verminderen van roken en nicotinegebruik. Door deze ketens werken verschillende organisaties samen zodat mensen sneller de juiste hulp krijgen en zorg en ondersteuning beter op elkaar aansluiten.